Ο Ρικ Πιτίνο έδωσε ένα σπουδαίο μάθημα προς τη νέα γενιά αθλητών: «Ο εγωισμός σταματά το μεγαλείο». Μια ατάκα που «ενσαρκώνει» το Mamba Mentality και βρίσκει σύμφωνους κορυφαίους σταρ όπως ο Γιάννης Αντετοκούνμπο και ο Κέβιν Ντουράντ.
Ο Ρικ Πιτίνο έχει περάσει μια ολόκληρη ζωή στα γήπεδα, δουλεύοντας με διαφορετικές γενιές παικτών, διαχειριζόμενος προσωπικότητες και αναζητώντας τρόπους να πάρει το καλύτερο από κάθε ομάδα του. Στα 74 του, ο Hall of Famer και νυν head coach του St. John’s διαθέτει μια διαδρομή που δίνει ξεχωριστό βάρος στα λόγια του. Άλλωστε, πρόκειται για τον άνθρωπο που οδήγησε το Kentucky και το Louisville στην κατάκτηση του NCAA (με τον δεύτερο τίτλο να αφαιρείται αργότερα) και γνώρισε από κοντά τις απαιτήσεις του πρωταθλητισμού.
Μέσα σε αυτή την πορεία, ο Αμερικανός τεχνικός έχει δει το ταλέντο να ανθίζει, αλλά και παίκτες να βάζουν οι ίδιοι εμπόδια στην εξέλιξή τους. Μερικές φορές, μάλιστα, το πρόβλημα εμφανίζεται ακριβώς τη στιγμή που αρχίζουν να πιστεύουν ότι έχουν καταφέρει τα πάντα.
Σε συνέντευξή του στον Λιούις Χάους και το «The School of Greatness», ο έμπειρος προπονητής περιέγραψε αυτή την «παγίδα» με μια φράση που αξίζει να ακούσουν όλοι. Ειδικά τα νέα παιδιά, που προσπαθούν να βρουν τον δρόμο τους και μαθαίνουν να διαχειρίζονται την αναγνώριση: «Ο εγωισμός σταματά το μεγαλείο».
Στο χαρακτηριστικό απόσπασμα, ο Πιτίνο εξηγεί τη σκέψη του χρησιμοποιώντας ένα λογοπαίγνιο με τη λέξη «ego» και τα αρχικά της φράσης «Edging Greatness Out»:
«…σταματά το μεγαλείο. Και το “εγώ” σταματά το μεγαλείο. Το αποκαλώ “edging greatness out”, το εγώ. Με την πνευματική έννοια, το “εγώ” είναι “edging God out”».
Με άλλα λόγια, το εγώ παραμερίζει το μεγαλείο ή, στην πνευματική διάσταση που δίνει ο ίδιος, τον Θεό. Ο Πιτίνο συνεχίζει:
«Ναι, παραμερίζει το μεγαλείο. Το εγώ πάντα το κάνει αυτό… Δεν μιλάω για αυτοπεποίθηση. Πρέπει να έχεις αυτοπεποίθηση. Όμως το “εγώ” σε οδηγεί στο σημείο να… πιστεύεις ότι έχεις φτάσει, ότι τα ξέρεις όλα. Σταματάς να μαθαίνεις. Σταματάς να ακούς. Το να μαθαίνεις και να ακούς είναι σημαντικό για τους σπουδαίους ηγέτες. Οι σπουδαίοι ηγέτες πρέπει να ακούν, να συνεχίζουν να μαθαίνουν και να περιβάλλονται από ανθρώπους που είναι καλύτεροι από τους ίδιους».
Κάπου εδώ βρίσκεται και η σύνδεση με το “Mamba Mentality”. Η νοοτροπία του Κόμπι Μπράιαντ έχει ταυτιστεί με τις ατελείωτες ώρες προπόνησης, την ανταγωνιστικότητα και την επιμονή στη λεπτομέρεια. Στον πυρήνα της, όμως, υπάρχει η διαρκής αναζήτηση της βελτίωσης. Η παραδοχή ότι ακόμα κι όταν βρίσκεσαι στην κορυφή, έχεις πράγματα να διορθώσεις και γνώσεις να αποκτήσεις. Αυτή είναι μια αστείρευτη διαδικασία η οποία ποτέ δεν ολοκληρώνεται. Ούτε από τους -πραγματικά- κορυφαίους του εκάστοτε κλάδου…
«Είναι μια διαρκής αναζήτηση: να προσπαθείς να είσαι σήμερα καλύτερος από ό,τι ήσουν χθες», είχε εξηγήσει ο θρύλος των Λέικερς.
Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό σου. Να αναγνωρίζεις μια αδυναμία, να ζητάς συμβουλές και να δέχεσαι πως κάποιος άλλος μπορεί να σου δείξει κάτι που δεν γνωρίζεις. Ο Κόμπι είχε περιγράψει αυτή τη διαδικασία με μια ξεχωριστή εικόνα: «Ο κόσμος γίνεται η βιβλιοθήκη σου, για να σε βοηθήσει να γίνεις καλύτερος σε αυτό που κάνεις».
Κάθε προπόνηση, κάθε αντίπαλος και κάθε συζήτηση μπορούν να προσφέρουν ένα μάθημα. Αρκεί να διατηρείς τη διάθεση να το ακούσεις.
Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο έδωσε ένα αντίστοιχο παράδειγμα στις 25 Σεπτεμβρίου 2023. Μετά την προπόνησή του με τον Χακίμ Ολάζουον, έγραψε στα social media: «Μου αρέσει να παραμένω μαθητής του παιχνιδιού. Να μαθαίνω, να σέβομαι και να εκτιμώ το μεγαλείο».
Ένας πρωταθλητής του ΝΒΑ και δύο φορές MVP επέλεγε να συστηθεί ξανά ως… μαθητής. Οι διακρίσεις του δεν αποτελούσαν λόγο να σταματήσει να αναζητά όσα μπορούσε να προσθέσει στο παιχνίδι του.
Στο ίδιο πνεύμα είχε μιλήσει και ο Κέβιν Ντουράντ, περιγράφοντας ένα δείπνο με τον Μπράιαντ κατά την τελευταία σεζόν του Κόμπι στο ΝΒΑ. Σε δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν στη USA Today το 2017, ο «KD» συνόψισε το μάθημα που κράτησε: «Να μαθαίνεις και να εξελίσσεσαι διαρκώς. Να απορροφάς τη γνώση σαν σφουγγάρι και να έχεις περιέργεια». Η διάθεση για μάθηση παραμένει απαραίτητη ακόμα και για εκείνους που έχουν ήδη κερδίσει τη θέση τους ανάμεσα στους κορυφαίους.
Το μάθημα του Πιτίνο, λοιπόν, έχει άμεση εφαρμογή στην καθημερινότητα ενός αθλητή. Στη διόρθωση που θα ακούσει από τον προπονητή του, στη συμβουλή ενός συμπαίκτη, στην παρατήρηση που ίσως αρχικά τον ενοχλήσει. Εκεί δοκιμάζεται η προθυμία του να εξελιχθεί.
Η αυτοπεποίθηση χρειάζεται για να κυνηγήσεις το μεγαλείο. Η ταπεινότητα χρειάζεται για να συνεχίσεις να μαθαίνεις στον δρόμο προς αυτό. Αν ο Κόμπι, ο Ντουράντ και ο Γιάννης αναζητούσαν διαρκώς το επόμενο μάθημα, κάθε νέος παίκτης έχει έναν παραπάνω λόγο να κρατά τα αυτιά του ανοιχτά. Ή μάλλον, όλα τα παραπάνω μπορούν να ταιριάξουν σε κάθε νέο (ή μεγαλύτερο) άνθρωπο, ανεξαρτήτως επαγγελματικής κατεύθυνσης και αθλητικής ή μη ενασχόλησης.