Ποιος ήταν ο Λεν Μπάιας, γιατί θεωρούνταν ο επόμενος σούπερ σταρ του NBA και πώς ο ξαφνικός θάνατός του δύο ημέρες μετά το NBA Draft του 1986 δημιούργησε το πιο τραγικό «what if» στην ιστορία του αθλητισμού.
Υπάρχουν ιστορίες στο NBA που γράφτηκαν με τίτλους, δαχτυλίδια και δυναστείες. Και υπάρχουν ιστορίες που δεν πρόλαβαν ποτέ να γραφτούν. Καμία δεν στοιχειώνει περισσότερο το πρωτάθλημα από εκείνη του Λεν Μπάιας. Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά τον θάνατό του, το όνομά του εξακολουθεί να προκαλεί την ίδια ερώτηση: τι θα είχε συμβεί αν είχε ζήσει;
Θα γινόταν ο διάδοχος του Λάρι Μπερντ; Θα οδηγούσε τους Μπόστον Σέλτικς σε μια νέα εποχή κυριαρχίας; Θα άλλαζε την ισορροπία δυνάμεων απέναντι στους Λέικερς, τους Πίστονς και αργότερα στους Μπουλς του Μάικλ Τζόρνταν; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την ιστορία του τόσο ξεχωριστή.
Ο παίκτης που έμοιαζε προορισμένος για το μεγαλείο
Ο Λεν Μπάιας δεν ήταν απλώς ακόμα ένας ταλαντούχος αθλητής του NCAA. Στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ είχε εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα αστέρια του αμερικανικού μπάσκετ. Ύψος 2,03 μ., εκρηκτική αθλητικότητα, άλμα που έμοιαζε να αψηφά τη βαρύτητα κι ένα επιθετικό πακέτο που συνδύαζε δύναμη, ταχύτητα και τεχνική.
Πολλοί σκάουτερ της εποχής πίστευαν ότι διέθετε περισσότερα φυσικά προσόντα ακόμη και από τον Μάικλ Τζόρνταν, ο οποίος τότε βρισκόταν μόλις στη δεύτερη επαγγελματική του σεζόν. Ο Μπάιας μπορούσε να σκοράρει από παντού. Ήταν κυρίαρχος στο ένας εναντίον ενός, αποτελεσματικός στο transition και αρκετά δυνατός ώστε να αντιμετωπίζει μεγαλύτερους αντιπάλους κοντά στο καλάθι.
Για πολλούς ανθρώπους του NBA, δεν υπήρχε αμφιβολία ότι επρόκειτο για μελλοντικό All-Star. Ίσως και κάτι πολύ περισσότερο.
Το ιδανικό ταίριασμα με τους Σέλτικς
Το καλοκαίρι του 1986 οι Σέλτικς βρίσκονταν στην κορυφή του κόσμου. Με τους Λάρι Μπερντ, Κέβιν ΜακΧέιλ, Ρόμπερτ Πάρις και Ντένις Τζόνσον είχαν κατακτήσει το πρωτάθλημα και θεωρούνταν μία από τις κορυφαίες ομάδες που εμφανίστηκαν ποτέ σε παρκέ. Η διοίκηση των «Κελτών», ωστόσο, γνώριζε ότι ο χρόνος δεν σταματά.
Ο Μπερντ πλησίαζε τα 30, οι βασικοί κορμοί γερνούσαν κι η ανάγκη για διάδοχη κατάσταση είχε ήδη εμφανιστεί. Όταν οι Celtics επέλεξαν τον Μπάιας στο Νο2 του Draft του 1986, πολλοί χαρακτήρισαν την κίνηση ως «το τέλειο σενάριο».
Η Βοστώνη αποκτούσε έναν παίκτη που δεν χρειαζόταν να σηκώσει αμέσως το βάρος της ομάδας. Θα μάθαινε δίπλα στους καλύτερους, θα εξελισσόταν σταδιακά και θα αποτελούσε τη φυσική γέφυρα προς τη νέα εποχή. Ο ίδιος ο Μπερντ αργότερα παραδέχθηκε ότι ο οργανισμός πίστευε πως είχε βρει τον παίκτη που θα κρατούσε τους Σέλτικς στην κορυφή για πολλά ακόμη χρόνια.
Η νύχτα που άλλαξε τα πάντα
Στις 17 Ιουνίου 1986 ο Λεν Μπάιας άκουσε το όνομά του στο NBA Draft. Δύο ημέρες αργότερα ήταν νεκρός. Σύμφωνα με τις έρευνες της εποχής, ο Μπάιας κατέρρευσε σε κοιτώνα του Μέριλαντ έπειτα από χρήση κοκαΐνης. Οι προσπάθειες ανάνηψης απέτυχαν και ο θάνατός του προκάλεσε σοκ σε ολόκληρη τη χώρα. Ήταν μόλις 22 ετών.
Το γεγονός ξεπέρασε τα όρια του αθλητισμού. Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αφιέρωσαν πρωτοσέλιδα στην υπόθεση, ενώ το όνομά του συνδέθηκε αργότερα ακόμη και με πολιτικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ναρκωτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για τους Σέλτικς, όμως, το σοκ ήταν βαθύτερο. Δεν έχασαν απλώς έναν παίκτη. Έχασαν το μέλλον τους.
Κατέστρεψε ο θάνατός του μια δυναστεία;
Η ερώτηση αυτή διχάζει ιστορικούς και αναλυτές εδώ και δεκαετίες. Οι Σέλτικς παρέμειναν ανταγωνιστικοί τα επόμενα χρόνια, όμως η αυτοκρατορία τους άρχισε σταδιακά να φθίνει. Ο Λάρι Μπερντ αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα στη μέση, ο πυρήνας της ομάδας γερνούσε κι η Ανατολή γινόταν ολοένα πιο σκληρή με την άνοδο των Ντιτρόιτ Πίστονς κι αργότερα των Σικάγο Μπουλς.
Κανείς δεν μπορεί να αποδείξει ότι ο Μπάιας θα άλλαζε αυτή την πορεία. Η λογική, ωστόσο, λέει ότι ένας παίκτης με το ταλέντο του θα έδινε στους Σέλτικς αυτό που τους έλειψε στα τέλη της δεκαετίας του ’80: νεανική ενέργεια, αθλητικότητα και έναν φυσικό διάδοχο του Μπερντ. Η απουσία του δημιούργησε ένα κενό που η Βοστώνη δεν κατάφερε ποτέ να καλύψει πλήρως.
Μάικλ Τζόρνταν ή Λεν Μπάιας;
Αυτή είναι ίσως η πιο διάσημη θεωρία γύρω από την ιστορία του. Ορισμένοι παλιοί σκάουτερ υποστήριζαν ότι ο Μπάιας ήταν ο μοναδικός παίκτης της γενιάς του που διέθετε τα αθλητικά προσόντα για να εξελιχθεί σε αντίπαλο δέος του Μάικλ Τζόρνταν.
Δεν σημαίνει ότι θα γινόταν καλύτερος. Ούτε ότι θα είχε το ίδιο work ethic ή την ίδια ψυχολογία νικητή. Σημαίνει όμως ότι είχε το ταλέντο να βρεθεί στην ίδια συζήτηση. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά. Το τραγικό είναι ότι δεν πρόλαβε ποτέ να αποδείξει ούτε να διαψεύσει αυτές τις εκτιμήσεις.
Το μυστήριο που δεν θα λυθεί ποτέ
Οι περισσότεροι αθλητικοί μύθοι βασίζονται σε υπερβολές. Η περίπτωση του Λεν Μπάιας είναι διαφορετική. Υπάρχουν αμέτρητα βίντεο, μαρτυρίες προπονητών, σκάουτερ και αντιπάλων που επιβεβαιώνουν πως επρόκειτο για ένα εξαιρετικά σπάνιο ταλέντο. Παράλληλα, δεν υπάρχει ούτε ένα λεπτό συμμετοχής του στο NBA. Έτσι, η ιστορία του μένει παγιδευμένη ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία.
Δεν θα μάθουμε ποτέ πόσους τίτλους θα κέρδιζε, πόσες φορές θα γινόταν All-Star ή αν θα έφτανε στο Hall of Fame. Δεν θα μάθουμε ποτέ αν θα γινόταν ο επόμενος Λάρι Μπερντ ή ο μεγαλύτερος αντίπαλος του Μάικλ Τζόρνταν.
Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο θάνατός του αφαίρεσε από το NBA μία από τις πιο συναρπαστικές ιστορίες που δεν πρόλαβαν ποτέ να ειπωθούν. Γι’ αυτό και, σχεδόν 40 χρόνια αργότερα, ο Λεν Μπάιας παραμένει το πιο τραγικό «what if» στην ιστορία του μπάσκετ.
