Υπήρξε μια εποχή που το “5” στο NBA ήταν συνώνυμο της αμερικανικής ισχύος. Από τον Καρίμ και τον Χακίμ, μέχρι τον Σακίλ και τον Τιμ Ντάνκαν, η ρακέτα ήταν το “κάστρο” των ΗΠΑ. Σήμερα, αν κοιτάξεις το box score και τη λίστα με τους υποψήφιους για το MVP, θα δεις μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Ο βασιλιάς του NBA είναι ο Νίκολα Γιόκιτς. Το απόλυτο αμυντικό φαινόμενο και το “project” που θα αλλάξει το μπάσκετ για την επόμενη δεκαετία είναι ο Βίκτορ Γουεμπανιάμα. Ο Αλπερέν Σενγκούν “χορεύει” στη ρακέτα με φινέτσα που θυμίζει Ευρώπη, ενώ ο Γιάννης Αντετοκούνμπο παραμένει η απόλυτη δύναμη της φύσης. Η ερώτηση δεν είναι πια «αν» θα κυριαρχήσουν οι Ευρωπαίοι στο «5», αλλά «πότε» θα παραδεχτούν όλοι πως το έχουν ήδη καταφέρει.
Η ευρωπαϊκή σχολή: Δεν βγάζουμε σέντερ, βγάζουμε παίκτες
Πού βρίσκεται η διαφορά; Στη φιλοσοφία. Στην Ευρώπη, δεν έχουμε την πολυτέλεια του “specialization”. Ένας παίκτης 2.10 μ. στις ακαδημίες μας δεν περιορίζεται στο να παίζει με πλάτη. Μαθαίνει να ντριμπλάρει, να πασάρει, να διαβάζει τα pick-and-roll και να σουτάρει.
Ενώ στις ΗΠΑ το “Old School” μοντέλο ήθελε τον σέντερ να είναι απλώς ένας “rim protector” ή ένας εκτελεστής κοντά στο καλάθι, εμείς δημιουργήσαμε τον “Point-Center”. Ο Γιόκιτς δεν είναι απλώς ψηλός· είναι ο floor general των Νάγκετς. Όταν η μπάλα περνάει από τα χέρια του, η άμυνα του αντιπάλου μοιάζει με σκακιστή που έχει χάσει τη σειρά του.
Το NBA «υποκλίθηκε» στο ευρωπαϊκό μοντέλο
Το σύγχρονο NBA του spacing και του ασταμάτητου transition έκανε το “χάρισμα” των Ευρωπαίων απαραίτητο. Οι ομάδες δεν ψάχνουν πια “βουνά” στη ρακέτα, ψάχνουν παίκτες με μπασκετικό IQ. Η ευρωπαϊκή εκπαίδευση ήταν πάντα εκεί: έλειπε μόνο η ευκαιρία και η εξέλιξη του ίδιου του αθλήματος.
Από τον Ντιρκ Νοβίτσκι, τον άνθρωπο που άνοιξε την πόρτα, μέχρι τους αδελφούς Γκασόλ που δίδαξαν πώς να παίζεις το παιχνίδι με μυαλό, η Ευρώπη απέδειξε ότι το ύψος χωρίς ικανότητα είναι απλώς στατιστικό στοιχείο.
Το «πακέτο» NCAA και το μέλλον
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι αν αυτό το κύμα θα παρασύρει και τις υπόλοιπες θέσεις. Με τον Λούκα Ντόντσιτς να κυριαρχεί στην περιφέρεια, βλέπουμε ήδη την αλλαγή. Η νέα γενιά, μέσω της “υβριδικής” διαδρομής που προσφέρει πλέον το NCAA, συνδυάζοντας την ευρωπαϊκή παιδεία με την αμερικανική αθλητικότητα, είναι πιο έτοιμη από ποτέ.
Το συμπέρασμα είναι απλό. Αν η προηγούμενη δεκαετία ήταν το πείραμα, η τωρινή είναι η απόδειξη. Η θέση του σέντερ δεν είναι πλέον αμερικανική υπόθεση. Είναι μια παγκόσμια αγορά, και η Ευρώπη κρατάει τα κλειδιά.
Το μέλλον του μπάσκετ δεν έχει σύνορα και για πρώτη φορά, η Γηραιά Ήπειρος ορίζει τον ρυθμό.