Έντεκα χρόνια μετά την πρώτη του θητεία, ο Λούκα Μπάνκι επέστρεψε στο Μιλάνο για να αναλάβει μία ομάδα που βρίσκεται σε βαθιά αγωνιστική κρίση. Το 1-10 στη EuroLeague, τα προβλήματα που δεν διορθώνονται από τη μία ημέρα στην άλλη και ένα πρόγραμμα που δεν αφήνει περιθώρια προσαρμογής συνθέτουν μία από τις μεγαλύτερες προπονητικές προκλήσεις της σεζόν.
Η Αρμάνι Μιλάνο βρίσκεται σε μια κατάσταση που ελάχιστοι θα μπορούσαν να φανταστούν στο ξεκίνημα της σεζόν. Μια ομάδα με υψηλές φιλοδοξίες, σημαντική οικονομική επένδυση και παίκτες εγνωσμένης αξίας έχει μετατραπεί σε έναν από τους μεγάλους απογοητευτικούς πρωταγωνιστές της φετινής EuroLeague. Οι ήττες διαδέχονται η μία την άλλη, η αυτοπεποίθηση έχει κλονιστεί και η υπομονή εξαντλείται. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον επέστρεψε ο Λούκα Μπάνκι, αναλαμβάνοντας μια αποστολή που ξεπερνά κατά πολύ την απλή αλλαγή προπονητή: να ξαναδώσει αγωνιστική ταυτότητα σε ένα σύνολο που μοιάζει να έχει χάσει τον προσανατολισμό του.
Ο Ιταλός τεχνικός γύρισε σε ένα περιβάλλον που γνωρίζει καλά, έντεκα χρόνια μετά το τέλος της πρώτης του θητείας. Μόνο που αυτή τη φορά δεν βρήκε μπροστά του μία ομάδα με ξεκάθαρη κατεύθυνση και ισχυρή αυτοπεποίθηση. Βρήκε την πρωταθλήτρια Ιταλίας να παραπαίει στη EuroLeague, με μία νίκη σε έντεκα παιχνίδια και εννέα συνεχόμενες ήττες. Η απόλυση του Πέπε Ποέτα ήταν η απόφαση της διοίκησης να επιχειρήσει μία άμεση αλλαγή πορείας. Η επιλογή του Μπάνκι, όμως, δεν εγγυάται ότι η Αρμάνι θα μεταμορφωθεί αυτομάτως σε ανταγωνιστικό σύνολο και η πρώτη του αναμέτρηση στον πάγκο απέναντι στη Ζάλγκιρις αποτέλεσε την καλύτερη απόδειξη.
Μία ήττα που έδειξε και το πρόβλημα και την πιθανή λύση
Το τελικό 83-86 απέναντι στους Λιθουανούς δεν άλλαξε τη βαθμολογική πραγματικότητα της Αρμάνι. Αντιθέτως, την έκανε ακόμη δυσκολότερη. Ωστόσο, όσα συνέβησαν στη διάρκεια της αναμέτρησης έδωσαν στον Μπάνκι αρκετό υλικό για να καταλάβει τι ακριβώς έχει παραλάβει. Οι Ιταλοί ξεκίνησαν με ενέργεια, προηγήθηκαν 25-18 στο πρώτο δεκάλεπτο και προσπάθησαν να πιέσουν την μπάλα. Όμως, όταν η Ζάλγκιρις άρχισε να επιβάλλει τη σωματική της υπεροχή, τα προβλήματα ήρθαν ξανά στην επιφάνεια.
Ο Γιόνας Βαλαντσιούνας τελείωσε το παιχνίδι με 17 πόντους και 20 ριμπάουντ, ενώ η λιθουανική ομάδα κυριάρχησε στον συγκεκριμένο τομέα με 46 έναντι 28. Ο Αζουόλας Τουμπέλις πρόσθεσε 15 πόντους, δημιουργώντας μαζί με τον συμπατριώτη του μία εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση για τους ψηλούς της Αρμάνι. Κι όμως, ακόμη και μέσα σε αυτή την εικόνα, υπήρξαν στοιχεία που μπορούσαν να δημιουργήσουν αισιοδοξία.
Η ιταλική ομάδα ανάγκασε τη Ζάλγκιρις σε 21 λάθη, βρήκε στιγμές επιθετικότητας στην άμυνα και, παρά το γεγονός ότι βρέθηκε ακόμη και στο -17, κατάφερε να επιστρέψει στη διεκδίκηση της νίκης. Με ένα ασυνήθιστα χαμηλό σχήμα, χωρίς καθαρό σέντερ, ο Μπάνκι προσπάθησε να αυξήσει την πίεση και την ταχύτητα, με την Αρμάνι να φτάνει μέχρι την τελευταία κατοχή. Το δύσκολο τρίποντο του Τζιαμπάολο Ρίτσι δεν βρήκε στόχο και η ανατροπή έμεινε ανολοκλήρωτη. Αυτό ήταν ίσως το πιο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της βραδιάς. Μία ομάδα που έδειχνε ικανή να επιστρέψει από το πουθενά, αλλά όχι αρκετά σταθερή ώστε να αποφύγει εξαρχής μία τόσο μεγάλη διαφορά.
Το πρόβλημα της Αρμάνι δεν είναι μόνο ψυχολογικό
Το εύκολο συμπέρασμα μετά από εννέα διαδοχικές ήττες είναι πως η Αρμάνι έχει χάσει την αυτοπεποίθησή της. Προφανώς, η ψυχολογία παίζει σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Οι Ιταλοί σκοράρουν 81,3 πόντους ανά παιχνίδι και δέχονται 89,3. Η διαφορά των οκτώ πόντων αποτυπώνει ένα σύνολο που δυσκολεύεται να ελέγξει τις αναμετρήσεις και στις δύο πλευρές του παρκέ. Η απουσία του Ντέβιν Μπούκερ έχει δημιουργήσει επιπλέον προβλήματα στη γραμμή των ψηλών, περιορίζοντας τις διαθέσιμες επιλογές και επιβαρύνοντας τους υπόλοιπους παίκτες. Το παιχνίδι με τη Ζάλγκιρις αποκάλυψε πόσο ακριβά μπορεί να πληρώσει η Αρμάνι αυτή την έλλειψη ισορροπίας.
Την ίδια στιγμή, η ομάδα διαθέτει αρκετούς παίκτες με ποιότητα στην περιφέρεια. Ο Μάρκο Γκούντουριτς, ο Ντάριους Τόμπσον, ο Ντέβον Χολ, ο Λεάντρο Μπολμάρο και ο Αρ Τζέι Κόουλ μπορούν να δημιουργήσουν και να εκτελέσουν. Το ζητούμενο είναι να λειτουργήσουν ως ένα σύνολο με ξεκάθαρους ρόλους. Αυτό ακριβώς θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προτεραιότητες του Μπάνκι. Να δημιουργήσει μία επιθετική ιεραρχία, να βελτιώσει τη συνεργασία ανάμεσα στους περιφερειακούς και τους ψηλούς και να δώσει στην ομάδα συγκεκριμένες λύσεις όταν η πρώτη επιλογή δεν αποδίδει. Κυρίως, όμως, να βρει έναν τρόπο ώστε η Αρμάνι να μη χρειάζεται διαρκώς μία ατομική έκρηξη για να παραμείνει ανταγωνιστική.
Ο προπονητής που ξέρει να χτίζει ομάδες, αλλά αυτή τη φορά δεν έχει χρόνο
Το βιογραφικό του Μπάνκι εξηγεί γιατί η Αρμάνι στράφηκε ξανά σε εκείνον. Στην πρώτη του θητεία στο Μιλάνο, από το 2013 μέχρι το 2015, οδήγησε την ομάδα στην κατάκτηση του ιταλικού πρωταθλήματος το 2014 και στα προημιτελικά της EuroLeague. Ακολούθησαν διαφορετικές προπονητικές προκλήσεις, μεταξύ των οποίων και η παρουσία του στην ΑΕΚ, με την οποία κατέκτησε το Διηπειρωτικό Κύπελλο το 2019. Ωστόσο, εκείνο που απογείωσε ξανά τη φήμη του ήταν η εκπληκτική πορεία της Λετονίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2023. Μία εθνική ομάδα χωρίς το βάθος των παραδοσιακών υπερδυνάμεων κατάφερε να κατακτήσει την πέμπτη θέση, παρουσιάζοντας ένα εξαιρετικά οργανωμένο σύνολο, με ξεκάθαρη αγωνιστική ταυτότητα.
Η επιτυχία εκείνη δεν βασίστηκε αποκλειστικά στην ατομική ποιότητα. Βασίστηκε στη συνεργασία, στην κίνηση της μπάλας και στη δυνατότητα των παικτών να γνωρίζουν ακριβώς τι απαιτούσε ο ρόλος τους. Μόνο που υπάρχει μία τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να χτίζεις μία ομάδα από την προετοιμασία και στο να προσπαθείς να αλλάξεις τη λειτουργία της μέσα σε μία περίοδο συνεχόμενων αγώνων. Ο Μπάνκι δεν έχει στη διάθεσή του εβδομάδες προπονήσεων. Δεν επέλεξε εκείνος το ρόστερ και δεν μπορεί να αλλάξει ριζικά τις αγωνιστικές συνήθειες των παικτών από τη μία ημέρα στην άλλη. Μπορεί, ωστόσο, να αλλάξει την καθημερινότητα, να απλοποιήσει τις αποφάσεις και να δημιουργήσει ένα πλαίσιο στο οποίο οι παίκτες θα αισθάνονται ξανά ασφαλείς.
Η δεύτερη δουλειά του Μπάνκι κάνει την αποστολή ακόμη δυσκολότερη
Υπάρχει και μία ιδιαιτερότητα που κάνει την επιστροφή του στο Μιλάνο διαφορετική από τις περισσότερες αλλαγές προπονητών στη EuroLeague. Ο Μπάνκι παραμένει παράλληλα ομοσπονδιακός τεχνικός της Ιταλίας, η οποία έχει μπροστά της τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2027. Στις 26 Νοεμβρίου η «Σκουάντρα Ατζούρα» αντιμετωπίζει την Τουρκία και τρεις ημέρες αργότερα τη Σερβία. Αυτό σημαίνει ότι ο Ιταλός προπονητής καλείται να διαχειριστεί δύο απαιτητικά αγωνιστικά περιβάλλοντα, την ώρα που προσπαθεί να δημιουργήσει από την αρχή μία σχέση εμπιστοσύνης με τους παίκτες της Αρμάνι.
Ο ίδιος εμφανίστηκε καθησυχαστικός στην παρουσίασή του, υποστηρίζοντας ότι οι δύο ρόλοι μπορούν να συνυπάρξουν και πως διαθέτει την εμπειρία και τους συνεργάτες για να ανταποκριθεί. Στην πράξη, πάντως, η πρόκληση είναι μεγάλη. Η Αρμάνι χρειάζεται έναν προπονητή που θα ασχοληθεί με κάθε λεπτομέρεια της καθημερινότητάς της, ακριβώς την περίοδο που η Εθνική Ιταλίας μπαίνει σε ένα σημαντικό αγωνιστικό παράθυρο.
Ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος, ακόμη κι αν υπάρχει υπομονή
Η επόμενη εβδομάδα αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη δυσκολία της αποστολής. Στις 17 Νοεμβρίου, η Αρμάνι υποδέχεται τον Ερυθρό Αστέρα και δύο ημέρες αργότερα τη Φενέρμπαχτσε. Δύο παιχνίδια υψηλών απαιτήσεων, απέναντι σε αντιπάλους που δεν πρόκειται να ενδιαφερθούν για τον χρόνο προσαρμογής του Μπάνκι. Με το ρεκόρ στο 1-10, η ιταλική ομάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει κάθε αγώνα ως ένα ακόμη στάδιο προετοιμασίας.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο παράδοξο της επιστροφής του. Ο Μπάνκι χρειάζεται χρόνο για να διορθώσει τις αδυναμίες της Αρμάνι. Η βαθμολογία, όμως, απαιτεί αποτελέσματα σχεδόν άμεσα. Στην παρουσίασή του, ο Ιταλός τεχνικός ξεκαθάρισε πως δεν επέστρεψε για να ζήσει με τις αναμνήσεις της πρώτης του θητείας. Μίλησε για την ανάγκη να αποκατασταθεί η ενότητα της ομάδας, να επιστρέψει η αυτοπεποίθηση και να ξαναχτιστεί η σχέση με τον κόσμο και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της συγκεκριμένης ιστορίας.
Η Αρμάνι δεν αναζητά απλώς έναν προπονητή που θα σχεδιάσει καλύτερα τις επόμενες επιθέσεις. Αναζητά κάποιον που θα την κάνει να πιστέψει ξανά στον εαυτό της. Ο Λούκα Μπάνκι γνωρίζει πώς να χτίζει ανταγωνιστικές ομάδες. Το έχει αποδείξει αρκετές φορές στην καριέρα του. Αυτή τη φορά, όμως, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι το τι πρέπει να αλλάξει. Είναι το πόσο γρήγορα μπορεί να το καταφέρει. Γιατί στο Μιλάνο μπορεί να υπάρχει η διάθεση να του δοθεί χρόνος. Στη EuroLeague, με εννέα συνεχόμενες ήττες, αυτός ο χρόνος έχει ήδη αρχίσει να εξαντλείται.