Θέλετε να μας παρομοιάσετε με ένθεους παπάδες εν ώρα λειτουργείας που έχουν φέρει τα χέρια τους κοντά στο πρόσωπο και βρίσκονται σε φάση κατάνυξης;
Κάντε το.
Και θα έχετε, εν μέρει, δίκιο. Γιατί, κακά τα ψέματα, ετοιμαζόμαστε να ευλογήσουμε τα γένια μας:
Skweek.
Ο ήχος που προκαλεί (ευχάριστη) αναστάτωση σε κάθε μπασκετικό. Ο ήχος του παπουτσιού που «τρίβεται» στο παρκέ και προκαλεί ανατριχίλα σε κάθε παιδί, νεαρό, μεσήλικα, υπερήλικα που πάτησε μια φορά κι ένα κάποτε το παρκέ κι έκτοτε παραμένει ερωτευμένος με την πορτοκαλί θεά.
Τα sneakers δεν είναι ένα απλό «εργαλείο» για τους παίκτες. Είναι ένα κόλλημα που, εν είδει θρησκείας, έχει αποκτήσει μυριάδες πιστούς ανά τον κόσμο.
Ξέρουμε τι θα πείτε: με τόσες αναφορές στον Ύψιστο σήμερα δεν έχουμε τον Θεό μας.
Μπορεί.
Ξέρετε τι έχουμε, όμως; Μια λίστα με τα 10+1 κορυφαία μπασκετικά παπούτσια όλων των εποχών. Παπούτσια που αγαπήθηκαν με περισσότερο πάθος απ’ όσο αγάπησε η Ρούλα Βροχοπούλου τον Φραν.
Πριν ξεκινήσετε την ανάγνωση, το προφανές: εννοείται ότι έμειναν εκτός λίστας… μυριάδες παπούτσια που θα μπορούσαν να είναι εντός.
Με δεδομένο, όμως, πως στην εποχή του ακλόνητου καλπασμού των Social Media η υποκειμενικότητα είναι η νέα αντικειμενικότητα, αισθανόμαστε πολύ καλά με τις επιλογές μας. Γι’ αυτό δέστε τα κορδόνια σας και πάμε.
Skweek, ρε φίλε.
Skweek.
10+1: Nike Foamposite One (1997)
Γιατί: Γιατί αν ήσουν πιτσιρικάς στα 90s α) Πέρασες ξέρεις-τι-είδους παιδικά χρόνια, β) Θα δεις αρκετά sneakers της συγκεκριμένης δεκαετίας στο άτυπο Top-10 (+1) μας και γ) Όταν αντίκρισες για πρώτη φορά τα Nike Foamposite One σκέφτηκες πως προέρχονται από έναν γαλαξία πολύ, πολύ μακριά.
Αδιανόητα μαλακά για την εποχή τους, σου έδιναν την αίσθηση πως έρχονταν από το απώτερο μέλλον. Όταν, δε, ο Πένι Χάρνταγουεϊ τα φόρεσε σε μπλε χρώμα με την άσπρη φανέλα του Ορλάντο από πάνω, αισθανθήκαμε τον ίδιο ενθουσιασμό που μόνο η Πάμελα Άντερσον μας προκαλούσε τότε.
Ήταν, όπως και να το κάνουμε, έρωτας με την πρώτη ματιά.
Και με κάθε επόμενη.
10) Puma Clyde (1973)
Γιατί: Γιατί μπορεί όταν το βλέπεις σήμερα, περισσότερο από μισό αιώνα μετά, να σκέφτεσαι πως όποιος βάλει τέτοιο “sneaker” για να παίξει μπάσκετ καλό θα ήταν να έχει κάνει μια ασφάλεια ζωής νωρίτερα, όμως το συγκεκριμένο μοντέλο της Puma κρατάει μία σπάνια πρωτιά: είναι το πρώτο signature shoe που σχεδιάστηκε ποτέ- δηλαδή το πρώτο παπούτσι που φτιάχτηκε αποκλειστικά για έναν και μόνο παίκτη.
Και τι παίκτη: ο Ουόλτ “Clyde” Φρέιζιερ υπήρξε ένας απίστευτα «φανταχτερός», εντός κι εκτός παρκέ, πλέι μέικερ, ένας ασύλληπτος floor general (και, ταυτόχρονα, καταπληκτικός αμυντικός), που οδήγησε τους Νικς σε δύο πρωταθλήματα τη δεκαετία του ’70 (1970, 1973).
Δεν είναι καθόλου παράλογο, λοιπόν, που η Puma επέλεξε αυτόν για πρόσωπο της εταιρίας.
Ξέρετε τι είναι παράλογο;
Να σκέφτεστε με όρους 2026 το Clyde.
No offense, έτσι;
9) Nike Kobe 4 (2008)
Γιατί: Γιατί πριν από αυτό το παπούτσι υπήρχε η πεποίθηση πως αν δεν φορέσεις «ψηλά» μπασκετικα οι αστράγαλοί σου την γαμησ έκατσαν. Το “Kobe 4”, ωστόσο, ήρθε ν’ αλλάξει αυτή την αντίληψη επαναφέροντας- μετά από μια πεντηκονταετία σχεδόν- τα χαμηλά sneakers και κάνοντάς τα, έκτοτε, must για κάθε έναν που ασχολείται με το μπάσκετ. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, που πλέον είναι δύσκολο να βρεις… μποτάκια!
Το συγκεκριμένο μοντέλο της Nike είχε αδιανόητο κράτημα (φυσικά έπρεπε να δέσεις πολύ καλά με τέιπ τους αστραγάλους σου από μέσα) και είχε την ευτυχία να φορεθεί τη σεζόν που ο Κόμπε πήρε το 4ο πρωτάθλημά του (2009) και μαζί το Finals MVP, γιγαντώνοντας τον μύθο του.
Ο Μπράιαντ, όσο δέρμα κι αν πέταγε από χρονιά σε χρονιά, φίδι ήταν, δεν άλλαζε.
Black Mamba forever.
8) Adidas Superstar (1969)
Γιατί: Γιατί, εντάξει: μοιάζει με παπούτσι που φοράς με τα τζιν σου και πας βόλτα; Μοιάζει. Σου δίνει την αίσθηση πως δεν έχει ουδεμία σχέση με sneaker; Στη δίνει. Αν σας ζητούσαν να τα φορέσετε στo παρκέ και να μπείτε να παίξετε 4 περιόδους μπάσκετ θα ψάχνατε να δείτε πού είναι οι κάμερες του Φερεντίνου και θ’ αναρωτιόσασταν πότε ξεκίνησε και πάλι τις φάρσες; Θα ψάχνατε. Όμως…
Όμως, να: υπήρξε το πρώτο low-top δερμάτινο μοντέλο στα χρονικά που παρείχε προστασία στα δάχτυλα και, το κυριότερο, φορώντας αυτό μεγαλούργησε τη δεκαετία του 1970 ο Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ.
Κι όταν ένας εκ των GOAT γράφει ιστορία, οφείλεις να το σεβαστείς.
Ακόμη κι αν τη γράφει με τα πόδια.
7) Nike Air More Uptempo (1996)
Γιατί: Γιατί ακόμη και σήμερα- μετά, μάλιστα, από περίπου 37.153 «επανεκδόσεις»- κάθε φορά που βλέπουμε αυτό το υπερμέγεθες AIR στο πλάι ναυλώνουμε, αλλά με κάπα.
Όταν ο Σκότι Πίπεν σύστησε στον κόσμο το 1996 το Nike Air More Uptempo δεν ήμασταν έτοιμοι γι’ αυτό που θ’ αντικρίζαμε. Και τι αντικρίσαμε; Ένα χοντροκομμένο κομψοτέχνημα από εκείνα που βγαίνουν μία φορά στη ζωή και έτερη ουδεμία. Όταν, δε, τα παρουσίασε σε διαφορετικό χρώμα στους Ολυμπιακούς της Ατλάντα και υπήρξε η επιλογή για μικρή (μόνο στο πίσω μέρος) ή μεγάλη (σ’ ολόκληρο το παπούτσι) αερόσολα, κυριολεκτικά χάσαμε το μυαλό μας.
Αν, λοιπόν, είμαστε ευγνώμονες για κάτι αυτά τα 30 χρόνια που μεσολάβησαν, είναι για τις μεταμοσχεύσεις εγκεφάλου.
Στην περίπτωσή μας πήγε άσπογ…άψοργ… απσοφ… άψοτ…
Πήγε καλά.
6) FILA Ninety6 (1996)
Γιατί: Γιατί υπήρξε μία- σύντομη, δυστυχώς- περίοδος κατά την οποία ο Γκραντ Χιλ ήταν ένα από τα 3-4 πιο «καυτά» ονόματα ολόκληρου του ΝΒΑ. Για να καταλάβετε τι εννοούμε: ο Γκραντ Χιλ έπινε ένα γνωστό διαυγές αναψυκτικό το οποίο θ’ αναφέρουμε μόλις ένας συγκεκριμένος εταιρικός κολοσσός επικοινωνήσει για διαφήμιση μαζί μας. Και, εξυπακούεται, είχε τη δική του σειρά παπουτσιών.
Τα “Grand Hill II” υπήρξε εκείνη ακριβώς η λατρεμένη γκουμούτσα που, σαν πιτσιρίκια τότε, πρήζαμε τους γονείς μας να μας αγοράσουν, προκειμένου να μιμηθούμε κι εμείς τον αγαπημένο μας παίκτη.
Και, μολονότι φύσει μετριοπαθείς, επιτρέψτε μας να το παινευτούμε: τελικά, μετά από πολλή προσπάθεια, τα καταφέραμε και γίναμε Γκραντ Χιλ.
Τόσο εκείνος όσο κι εμείς μετράμε από 5 χειρουργεία στα πόδια.
5) Nike Air Jordan I (1985)
Γιατί: Γιατί, το ξέρουμε, θα μπορούσαμε να φτιάξουμε μία λίστα με τα καλύτερα sneakers ever και να βάλουμε μόνοJordans μέσα. Και το γεγονός πως λείπει, ας πούμε, το Jordan IV είναι έγκλημα το οποίο ουδείς μπασκετικός- ή απλός ποδολάγνος- θα μας συγχωρήσει.
Αλλά, εντάξει, καταλαβαινόμαστε: το παπούτσι που φόρεσε ο Τζόρνταν στη ρούκι σεζόν του ήταν εκείνο που άλλαξε τα πάντα. Η φήμη του, τεράστια- τα απαγορευμένα χρώματα και τα πρόστιμα της λίγκας στον MJ και τους Μπουλς, οι ασύλληπτες πωλήσεις που μετέτρεψαν τη Nike από φτωχό συγγενή σε προύχοντα μπατζανάκη, το μοντέλο που επέλεξε ο Air να φορέσει στο τελευταίο του (έτσι νομίζαμε τότε, βέβαια) ματς στο Μάντισον το 1998.
Τo Jordan I έκανε τους πάντες να ονειρεύονται και να θέλουν να γίνουν σαν τον Μάικλ.
Ουδείς εξ ημών έγινε.
Καμιά φορά, όμως, ένα όνειρο αξίζει τα πάντα.
Κλείστε τα μάτια και θυμηθείτε.
4) AND 1 Tai Chi (1999)
Γιατί: Γιατί σύσσωμη η ιστορία της AND1- και η επίδραση που είχε στην μπασκετική κουλτούρα- δικαιούται όλο τον σεβασμό της πλάσης και τo “Tai Chi” είναι το πιο εμβληματικό μοντέλο της.
Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1999, σε μια περίοδο που η εταιρία ήταν πιο hot κι από την Τζένα Τζέιμσον και οι κασέτες της πουλούσαν σαν φρέσκα, μα εύγευστα, κουλούρια.
Το μεγάλο «μπαμ», όμως, το έκανε το 2000. Τότε που ο Βινς Κάρτερ μας χάρισε τον καλύτερο διαγωνισμό καρφωμάτων όλων των εποχών, αφήνοντας τους πάντες με το στόμα ανοιχτό. Κάρφωμα με τον αγκώνα, ανεμόμυλος, κάτω από τα πόδια, με τα δύο χέρια από τις βολές.
Αν ήμασταν κριτές δε θα βάζαμε σε κάθε του προσπάθεια 50, αλλά 51.
50, δηλαδή.
AND 1.
3) Converse Weapon (1986)
Γιατί: Γιατί… Μάτζικ. Και Μπερντ. Και Αϊζάια Τόμας. Και Μπέρναντ Κινγκ και ΜακΧέιλ και Γουόρθι και Λαμπίερ και Καρλ Μαλόυν και Ρόμπερτ Πάρις και…και… και…
Πίσω στο 1986 η Converse, μέσω της ανεπανάληπτα πετυχημένης “Choose your Weapon” καμπάνιας της, κατάφερε να πείσει σχεδόν όλους τους σταρ του ΝΒΑ, του Τζόρνταν εξαιρουμένου, να φορέσουν το συγκεκριμένο παπούτσι.
Το αποτέλεσμα; Έγιναν viral πολλά χρόνια πριν το “viral” γίνει mainstream λέξη για την συντριπτική πλειονότητα του κόσμου.
Το “Weapon” έβγαινε σε πληθώρα χρωμάτων προκειμένου να ταιριάζει με τη φανέλα του εκάστοτε παίκτη και έσπασε τα στενά όρια του αθλήματος, καθώς το φόρεσαν σωρηδόν ηθοποιοί, ροκ σταρς και, εξυπακούεται, ο «απλός» κόσμος.
Τρία πράγματα σημάδεψαν τη δεκαετία του 1980, τα εξής τέσσερα: οι βάτες, η περμανάντ, ο Μάτζικ και ο Λάρι (αυτοί πιάνονται σαν ένα) είναι τρία εξ αυτών.
Το τέταρτο;
Αυτή η αδιανόητη παπουτσάρα.
2) Reebok Question (1996)
Γιατί: Γιατί ο Φιλ Τζάκσον, βλέποντας αυτόν τον χαμογελαστό δαίμονα με το 3 στην πλάτη να παίρνει την μπάλα, φώναξε «Μάικλ!» και ο MJ πήγε να τον μαρκάρει. Δεν τσίμπησε στην πρώτη, «δοκιμαστική» σταυρωτή, όμως έφαγε αμάσητη την crossover ντρίμπλα που ακολούθησε και αποφάσισε να επιδοθεί σε καλλιτεχνικό πατινάζ πάνω στο παρκέ.
Ο ρούκι σταρ των Σίξερς ξεφορτώθηκε το είδωλό του και έστειλε την μπάλα στο διχτάκι βάζοντας φωτιά στο γήπεδο. Η μοναδική του επιθετική ικανότητα έκανε την περισσότερη δουλειά, όμως, δεν μπορεί, τα Reebok του έκαναν την υπόλοιπη.
Τα “Question” κυκλοφόρησαν το 1996 και αποτέλεσαν το πρώτο παπούτσι του μοναδικού συμπαθητικού ΑΙ που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης γη. Μετέφεραν αυτούσιο, θαρρείς, το streetball παιχνίδι στο ΝΒΑ και επιβεβαίωσαν την ανάγκη που είχε μία ολόκληρη γενιά παιδιών να ταυτιστεί με τον δικό του, απολύτως θνητού μεγέθους, ήρωα.
Καμία μπασκετική ανάγκη δεν υπήρξε πιο αδήριτη από το να είσαι παιδί του δημοτικού στα mid-90s και να ψάχνεις το επόμενο είδωλό σου επειδή ο Νίκος Γκάλης αποσύρθηκε αιφνιδίως.
Και ποιος παίκτης, αλήθεια, θα μπορούσε να σηκώσει αυτό το φορτίο;
Ο Άλεν Άιβερσον ήταν εξ αρχής η Απάντηση.
1. Air Jordan XI (1995)
Γιατί: Τι «γιατί»;
