Ο Γιόνας Βαλαντσιούνας άσκησε σκληρή κριτική στην ηγεσία του λιθουανικού μπάσκετ και άνοιξε τη συζήτηση για την πτώση της εθνικής ομάδας, τα διοικητικά λάθη και την ανάγκη αλλαγής πορείας.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Γιόνας Βαλαντσιούνας είχαν μεγάλο αντίκτυπο εντός των λιθουανικών «τειχών», έκαναν τον γύρο της Ευρώπης και έφεραν στην επιφάνεια όλα όσα προβληματίζουν εδώ και χρόνια μία από τις πιο παραδοσιακές μπασκετικές δυνάμεις της Γηραιάς Ηπείρου. Τα λόγια του πρώην NBAer έγιναν viral και προκάλεσαν ισχυρούς «κραδασμούς». Ο λόγος; Αυτονόητος, αν διαβάσει κανείς τις… βόμβες του έμπειρου σέντερ.
Σε μια εκτενή συνέντευξη που παραχώρησε στο “BasketNews” και στον δημοσιογράφο Ντονάτας Ουρμπόνας, ο αρχηγός της εθνικής Λιθουανίας μίλησε χωρίς φόβο. Έπειτα από 14 χρόνια στο NBA και αμέτρητες παραστάσεις στο κορυφαίο επίπεδο, ο «JV» έχει κερδίσει το δικαίωμα να τοποθετείται δημόσια και να ακούγεται. Μάλιστα, το γεγονός πως μίλησε χωρίς «ξύλινο λόγο» και είπε όσα σκεφτόταν αφιλτράριστα εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από το λιθουανικό κοινό, που λατρεύει την εθνική ομάδα και την ακολουθεί πιστά σε κάθε διοργάνωση, σε ολόκληρο τον πλανήτη…
Η επιστροφή του Βαλαντσιούνας στην πατρίδα του για λογαριασμό της Ζαλγκίρις έδωσε ακόμα μεγαλύτερη διάσταση στις τοποθετήσεις του. Ο 34χρονος βρίσκεται και πάλι καθημερινά μέσα στο μπασκετικό περιβάλλον της χώρας, παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και γνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παίκτες όταν καλούνται να υπηρετήσουν τη «Λιέτουβα».
Η αρχική του αναφορά στη συνέντευξη στο “BasketNews” επικεντρώθηκε στις συνθήκες λειτουργίας της εθνικής και στη διαδικασία που οφείλει να ακολουθεί μια ομοσπονδία, ώστε να προσφέρει στους διεθνείς την απαραίτητη ηρεμία.
«Όταν όλα λειτουργούν σωστά, συνήθως δεν απομακρύνεσαι εξαιτίας των δυσκολιών. Και στην εθνική ομάδα δεν ήταν όλα πραγματικά τόσο καλά. Υπήρχαν αρνητικά στοιχεία και τεχνικές λεπτομέρειες που, στα δικά μου μάτια, όντας έμπειρος παίκτης, δεν έδειχναν σωστές. Ερχόμαστε λόγω της αγάπης μας για τη Λιθουανία και του πατριωτισμού μας. Χρειάζεται, όμως, να υπάρχει μια συγκεκριμένη διαδικασία που να σου επιτρέπει να δουλεύεις με ηρεμία και να αγωνίζεσαι για τη χώρα σου», ανέφερε.
Ο έμπειρος και πολύ ποιοτικός ψηλός ξεκαθάρισε ότι οι απαιτήσεις των παικτών δεν αφορούν την πολυτέλεια. Το βασικό ζήτημα είναι ο προγραμματισμός, η συνέπεια και ο σεβασμός στον χρόνο ανθρώπων που περνούν το μεγαλύτερο μέρος της αγωνιστικής περιόδου μακριά από τα σπίτια και τις οικογένειές τους.
«Μπορούμε να κοιμηθούμε σε ένα χειρότερο ξενοδοχείο. Δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με αυτό. Μερικές φορές, όμως, μιλάμε για στοιχειώδη ανθρώπινη αντιμετώπιση και για το πρόγραμμα. Το καλοκαίρι αποτελεί μια ευκαιρία να περάσουμε περισσότερο χρόνο με τις οικογένειές μας, ειδικά για όσους δεν βρισκόμασταν στη Λιθουανία κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Θέλεις να υπάρχει ένας λογικός προγραμματισμός και να γνωρίζεις πώς θα διαμορφωθούν οι υποχρεώσεις σου, ώστε να συνδυάζεις την οικογενειακή ζωή με την εθνική ομάδα».
Στη συνέχεια έγινε ακόμα πιο συγκεκριμένος, περιγράφοντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και διαρκών αλλαγών. Οι αναφορές του δεν άφηναν περιθώρια για παρερμηνείες. Ατάκες – «βόμβες» που όσο περνούσε η συνέντευξη έμοιαζαν να «βγαίνουν» ολοένα και πιο αβίαστα.
«Τη μία στιγμή το πρόγραμμα αλλάζει και την επόμενη δεν αλλάζει. Κάτι θα γίνει, μετά δεν θα γίνει. Υπάρχει αβεβαιότητα και συνεχείς διαφοροποιήσεις… Ναι, τα λεωφορεία είναι καλά, οι πτήσεις charter είναι καλές, όλα είναι μια χαρά. Όταν, όμως, το πλάνο αλλάζει μέσα σε 15 λεπτά, ενώ βρίσκεσαι σχεδόν στην πόρτα για να φύγεις, η εικόνα είναι παράξενη. Είμαστε ενήλικοι άνθρωποι. Η ομοσπονδία δεν ασχολείται πρώτη χρονιά με αυτό. Το “παράθυρο” διαρκεί μόλις δύο εβδομάδες. Μπορείς να κλείσεις όλα τα γήπεδα και να διαμορφώσεις ολόκληρο το πρόγραμμα εκ των προτέρων, αντί να κάθεσαι στο λόμπι του ξενοδοχείου και να αποφασίζεις τι θα κάνουμε σήμερα».
Τα συγκεκριμένα περιστατικά αποτέλεσαν την αφετηρία για μια πολύ ευρύτερη κριτική, όπως θα διαπιστώσετε στη συνέχεια. Άλλωστε, η Λιθουανία βρίσκεται σε δύσκολη θέση στη «μάχη» για την πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2027 και ο αρχηγός της βλέπει τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης αγωνιστικής και διοικητικής πτώσης.
Για μια χώρα στην οποία το μπάσκετ αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι ολόκληρης της… εθνικής ταυτότητας, η συγκεκριμένη κουβέντα αποκτά διαφορετικό βάρος.
«Κανείς δεν θέλει να χάνουμε και να βρισκόμαστε σε τέλμα. Δεν θέλουμε να εξαφανιστεί εντελώς το λιθουανικό μπάσκετ. Κατευθυνόμαστε, όμως, προς ένα μέρος στο οποίο δεν θα έπρεπε να πηγαίνουμε. Η ευθύνη ανήκει σε όλους: σε όσους συμμετέχουν, σε εκείνους που συμμετείχαν και σε αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις».
Ο ρόλος της διοίκησης βρέθηκε στο επίκεντρο με τοποθετήσεις που απασχόλησαν την ευρωπαϊκή μπασκετική σκηνή. Κι αυτό γιατί ο «JV» αναγνώρισε ότι ένα σουτ, ένα λάθος ή ένα ριμπάουντ μπορούν να αλλάξουν το αποτέλεσμα ενός αγώνα, όμως η συνολική εικόνα καθορίζεται από αποφάσεις που ξεπερνούν τις τέσσερις γραμμές του παρκέ.
«Ένα εύστοχο σουτ, ένα λάθος που αποφεύχθηκε, ένα ριμπάουντ και ίσως η κατάσταση να ήταν διαφορετική. Στη μεγάλη εικόνα, η ηγεσία εξακολουθεί να αποφασίζει για πολλά πράγματα, ειδικά σε ό,τι αφορά το μέλλον. Όπως βλέπουμε, δεν λαμβάνονται πολλές αποφάσεις. Ίσως πρέπει να σταματήσουμε να δείχνουμε ο ένας τον άλλον και να φορτώνουμε αλλού τις ευθύνες. Όλα υποτίθεται ότι γίνονται για τη Λιθουανία. Δεν συγκεντρωθήκαμε εδώ για να βγάλουμε χρήματα. Ήρθαμε για να βελτιώσουμε το μπάσκετ της χώρας και να το ανεβάσουμε σε υψηλότερο επίπεδο. Αυτή τη στιγμή έχουμε σταματήσει. Κατά τη γνώμη μου, όλα ξεκινούν από την κορυφή».
Ακολούθησε η πιο ξεκάθαρη διαπίστωση της συνέντευξης: «Κάτι δεν λειτουργεί. Μου φαίνεται παράξενο που κάποιοι κρατιούνται τόσο σφιχτά από τις θέσεις τους, ενώ βλέπουν ότι το λιθουανικό μπάσκετ ακολουθεί καθοδική πορεία».
Ο αρχηγός της «Λιέτουβα» συνέχισε ζητώντας άμεση επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών. Η δημόσια ανταλλαγή ευθυνών και οι συζητήσεις μέσω των Μέσων έχουν μεγαλώσει το χάσμα, δημιουργώντας μια εικόνα εσωτερικής σύγκρουσης.
«Το χειρότερο είναι ότι πλέον επικοινωνούμε όλοι μέσω των media. Είμαστε ενήλικοι. Ας συναντηθούμε και ας μιλήσουμε. Ας πούμε τα πάντα ο ένας στον άλλον. Τώρα ακούς από παντού ότι όλοι κατηγορούν όλους: η μία πλευρά δεν έκανε κάτι, οι παίκτες δεν έκαναν κάτι. Ποιος το χρειάζεται αυτό; Ας πούμε τα πράγματα όπως πραγματικά είναι. Αρκετά με την πολιτική και τα παιχνίδια. Ο στόχος μας υποτίθεται ότι είναι κοινός».
Μάλιστα, ο Βαλαντσιούνας απάντησε με επιθετικό τόνο στις κατηγορίες περί… έλλειψης πατριωτισμού από την πλευρά παικτών που δεν ενίσχυσαν την εθνική. Η τοποθέτησή του προς τον πρόεδρο της λιθουανικής ομοσπονδίας καλαθοσφαίρισης, Μιντάουγκας Μπαλτσιούνας, ήταν ευθεία και ιδιαίτερα αιχμηρή.
«Αν είμαστε τόσο αντιπατριώτες επειδή δεν ήρθαμε, τότε έχω μια ερώτηση για τον Μιντάουγκας: Γιατί δεν παραιτείται; Αν είσαι πατριώτης και αγαπάς τόσο πολύ τη Λιθουανία, βλέπεις ότι η κατάσταση είναι… κόλαση, ότι τα πράγματα πηγαίνουν πραγματικά άσχημα και ότι ο διχασμός είναι τεράστιος, τότε πες: “Για τη Λιθουανία, αποχωρώ. Αν αυτό βοηθήσει το λιθουανικό μπάσκετ, θα φύγω και θα προσπαθήσουμε να το βελτιώσουμε. Επειδή θέλω να προοδεύσει. Επειδή είμαι πατριώτης”. Εμείς, όμως, οι παίκτες είμαστε οι αντιπατριώτες επειδή δεν ήρθαμε… Εντάξει…».
Στο τέλος, ο άλλοτε σέντερ των Ράπτορς, των Γκρίζλις, των Πέλικανς, των Ουίζαρντς, των Κινγκς και των Νάγκετς υπογράμμισε ότι η συζήτηση έχει ξεπεράσει προ πολλού ένα αποτέλεσμα ή μια αποτυχία στο παρκέ. Το διακύβευμα αφορά πλέον τη δομή του λιθουανικού μπάσκετ και τη συνοχή ολόκληρου του οικοδομήματος.
«Δεν αφορά πια το αποτέλεσμα. Αφορά την εικόνα και τη φήμη ολόκληρου του λιθουανικού μπάσκετ. Τον διχασμό που υπάρχει στο εσωτερικό του. Για μένα, αυτό αποτελεί σκάνδαλο. Και έπειτα από σκάνδαλα συνήθως παραιτείσαι… Δεν του προτείνω κάτι. Σίγουρα δεν προσπαθώ να τον απομακρύνω. Απλώς σκέφτομαι φωναχτά. Αν εμείς δεν είμαστε πατριώτες επειδή δεν ήρθαμε, τότε πού βρίσκεται ο δικός του πατριωτισμός, εφόσον η παραίτησή του θα βοηθούσε; Ίσως τελικά κανείς μας να μην είναι πατριώτης».
Τα λόγια του Βαλαντσιούνας δεν έδωσαν λύση στο πρόβλημα. Ωστόσο, έδειξαν με απόλυτη σαφήνεια το μέγεθός του. Δίχως αμφιβολία, όταν ο αρχηγός της εθνικής -ένας παίκτης με 14 χρόνια στο NBA και πλέον ξανά μέλος της Ζαλγκίρις- αισθάνεται την ανάγκη να μιλήσει με τέτοια ένταση, η «Λιέτουβα» οφείλει να τον ακούσει.