Από το φιλόδοξο πείραμα της adidas και το ξέσπασμα του ΛεΜπρόν μέχρι το πρωτάθλημα των Καβαλίερς και τις ιδιαίτερες εμφανίσεις του Παναθηναϊκού: Πώς οι κοντομάνικες φανέλες μπήκαν δυναμικά στο μπάσκετ και γιατί χάθηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά.
Κοιτάζοντας τη φωτογραφία των Κλίβελαντ Καβαλίερς μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος το 2016, υπάρχει μία λεπτομέρεια που σήμερα μοιάζει σχεδόν παράξενη. Ο ΛεΜπρόν Τζέιμς, ο Κάιρι Ίρβινγκ και οι συμπαίκτες τους πανηγυρίζουν τη μεγαλύτερη στιγμή στην ιστορία του οργανισμού φορώντας μαύρες, κοντομάνικες εμφανίσεις.
Οι ίδιες φανέλες που λίγους μήνες νωρίτερα είχαν κάνει τον ΛεΜπρόν να χάσει την ψυχραιμία του και να σκίσει τα μανίκια τους στη διάρκεια ενός αγώνα. Πώς, όμως, εμφανίστηκαν και γιατί σήμερα δεν τις βλέπουμε σχεδόν πουθενά;
Μία φανέλα σχεδιασμένη και για τον φίλαθλο
Το μεγάλο πείραμα ξεκίνησε το 2013, όταν η adidas, τότε επίσημος προμηθευτής του NBA, παρουσίασε τις κοντομάνικες εμφανίσεις των Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς. Η λογική δεν ήταν αποκλειστικά αγωνιστική. Μία μπασκετική αμάνικη φανέλα δεν αποτελεί πάντοτε εύκολη επιλογή για καθημερινή χρήση, ενώ ένα σχέδιο που έμοιαζε περισσότερο με T-shirt μπορούσε να φορεθεί πολύ πιο άνετα εκτός γηπέδου.
Στόχος ήταν, επομένως, η διεύρυνση του κοινού και η αύξηση των πωλήσεων. Παράλληλα, τα μανίκια δημιουργούσαν επιπλέον χώρο για εμπορική αξιοποίηση και χορηγικά λογότυπα, αν και ο Άνταμ Σίλβερ είχε υποστηρίξει ότι η διαφήμιση δεν αποτελούσε μέρος της αρχικής σκέψης.
Η adidas διαφήμιζε την τεχνολογία και την ελαστικότητα του υφάσματος, υποστηρίζοντας ότι δεν περιόριζε τις κινήσεις των αθλητών. Οι ίδιοι οι παίκτες, ωστόσο, δεν έδειξαν ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι.
Το σκίσιμο του ΛεΜπρόν που έγινε σύμβολο
Οι αντιδράσεις άρχισαν σχεδόν αμέσως. Ο Στεφ Κάρι τις χαρακτήρισε άσχημες, ενώ ο Ντιρκ Νοβίτσκι, ο Ρόμπιν Λόπεζ και αρκετοί ακόμη παίκτες εξέφρασαν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους. Τα βασικά παράπονα αφορούσαν την αίσθηση στους ώμους, την ελευθερία της κίνησης κατά την εκτέλεση του σουτ, τη διαχείριση του ιδρώτα και, φυσικά, την αισθητική.
Το περιστατικό που έμεινε στην ιστορία συνέβη τον Νοέμβριο του 2015. Έχοντας ξεκινήσει άσχημα απέναντι στους Νιου Γιορκ Νικς, ο ΛεΜπρόν Τζέιμς άρπαξε τα μανίκια της μαύρης εμφάνισης των Καβαλίερς και τα έσκισε, θέλοντας να ελευθερώσει τα χέρια του. Αργότερα εξήγησε ότι το ξέσπασμα οφειλόταν περισσότερο στη δική του κακή απόδοση και λιγότερο στη φανέλα. Η εικόνα, όμως, είχε ήδη ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η ειρωνεία είναι ότι μερικούς μήνες αργότερα οι συγκεκριμένες εμφανίσεις συνδέθηκαν με τη σημαντικότερη επιτυχία της καριέρας του. Με απόφαση του ίδιου του ΛεΜπρόν, το Κλίβελαντ τις φόρεσε στο πέμπτο παιχνίδι των τελικών του 2016, όταν εκείνος και ο Κάιρι Ίρβινγκ σημείωσαν από 41 πόντους.
Οι Καβαλίερς εμφανίστηκαν με τα μαύρα κοντομάνικα και στο έβδομο παιχνίδι, όπου ολοκλήρωσαν την ανατροπή από το 3-1, νίκησαν τους Γουόριορς και κατέκτησαν το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας τους. Το «The Block» του ΛεΜπρόν και το καθοριστικό τρίποντο του Ίρβινγκ έγιναν φορώντας τη φανέλα που είχε προκαλέσει τόσες αντιδράσεις.
Το πείραμα του Παναθηναϊκού
Η συγκεκριμένη τάση έφτασε και στην Ελλάδα μέσω του Παναθηναϊκού, που εκείνη την περίοδο συνεργαζόταν με την adidas. Τη σεζόν 2015/16 οι «πράσινοι» παρουσίασαν για πρώτη φορά μία ολοπράσινη κοντομάνικη εμφάνιση, η οποία προοριζόταν για επιλεγμένους αγώνες του ελληνικού πρωταθλήματος.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της ομάδας, η φανέλα ήταν κατά 26% ελαφρύτερη και ενσωμάτωνε την τεχνολογία adizero. Την επόμενη σεζόν ο Παναθηναϊκός διατήρησε την ιδέα, παρουσιάζοντας ως τρίτη εμφάνιση ένα σκούρο πράσινο κοντομάνικο σχέδιο με γαλαζοπράσινες λεπτομέρειες.
Η επιλογή, πάντως, δεν έγινε ποτέ η βασική αγωνιστική ταυτότητα της ομάδας. Παρέμεινε μία εναλλακτική πρόταση, στενά συνδεδεμένη με τη σχεδιαστική κατεύθυνση που ακολουθούσε τότε η adidas τόσο στο NBA όσο και στις υπόλοιπες συνεργασίες της.
Γιατί εξαφανίστηκαν;
Δεν υπάρχει κάποιος κανονισμός που να απαγορεύει τις κοντομάνικες φανέλες. Ακόμη και οι κανονισμοί της FIBA επιτρέπουν ρητά τις εμφανίσεις με μανίκια, αρκεί αυτά να τελειώνουν πάνω από τον αγκώνα.
Η εξαφάνισή τους ήταν κυρίως αποτέλεσμα τεσσάρων παραγόντων:
- Οι περισσότεροι παίκτες δεν τις αγκάλιασαν και ορισμένοι πίστευαν ότι επηρέαζαν την κίνηση του σουτ.
- Ένα μεγάλο κομμάτι του κοινού θεωρούσε ότι δεν έμοιαζαν με παραδοσιακές μπασκετικές εμφανίσεις.
- Το εμπορικό πλεονέκτημά τους δεν ήταν τόσο μεγάλο, καθώς ο φίλαθλος μπορούσε να αγοράσει ένα απλό και φθηνότερο μπλουζάκι της ομάδας.
- Το 2017 ολοκληρώθηκε η συνεργασία του NBA με την adidas και η Nike, που ανέλαβε τις εμφανίσεις της λίγκας, αποφάσισε να μην συνεχίσει το συγκεκριμένο concept.
Οι κοντομάνικες φανέλες, συνεπώς, δεν εξαφανίστηκαν επειδή απέτυχαν τεχνολογικά ή επειδή απαγορεύτηκαν. Χάθηκαν επειδή δεν κατάφεραν να αλλάξουν μία από τις ισχυρότερες παραδόσεις του αθλήματος. Η αμάνικη φανέλα παραμένει συνδεδεμένη με την εικόνα του μπάσκετ και οι παίκτες δεν βρήκαν ποτέ έναν σοβαρό λόγο για να την εγκαταλείψουν.
Παρόλα αυτά, το μοναδικό πρωτάθλημα στην ιστορία των Κλίβελαντ Καβαλίερς κατακτήθηκε με μανίκια. Και μόνο γι’ αυτό, το σύντομο εκείνο πείραμα της adidas έχει ήδη εξασφαλίσει τη θέση του στην μπασκετική ιστορία.
