Για δεκαετίες η λογική ήταν απλή. Ένα γήπεδο χτιζόταν για να φιλοξενεί αγώνες. Οι πόρτες άνοιγαν λίγες ώρες πριν από το τζάμπολ, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έμπαιναν στις εξέδρες και, μερικές ώρες αργότερα, το κτίριο άδειαζε ξανά. Αυτό το μοντέλο αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο με παρελθόν.
Το γήπεδο του μέλλοντος δεν θέλει να σε φιλοξενήσει μόνο για 48 λεπτά μπάσκετ. Θέλει να σε κρατήσει για ολόκληρη την ημέρα. Να φας εκεί, να ψωνίσεις, να πιεις ένα ποτό, να παρακολουθήσεις ένα event και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμα και να μείνεις στην περιοχή που έχει δημιουργηθεί γύρω του.
Η αθλητική αρένα μετατρέπεται σε προορισμό.
Η Φιλαδέλφεια δείχνει την κατεύθυνση
Η τελευταία μεγάλη απόδειξη ήρθε από τη Φιλαδέλφεια. Οι 76ers και οι Flyers παρουσίασαν τις πρώτες εικόνες της νέας κοινής τους έδρας, η οποία προγραμματίζεται να ανοίξει το 2030 και θα φιλοξενεί επίσης τη νέα ομάδα WNBA της πόλης.
Όμως το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στις κερκίδες ή στα αποδυτήρια. Στο project προβλέπονται εξωτερικοί χώροι συγκέντρωσης φιλάθλων, επιλογές εστίασης και μια συνολικότερη ανάπτυξη που φιλοδοξεί να δημιουργεί δραστηριότητα ακόμα και όταν δεν υπάρχει αγώνας. Το ίδιο το project παρουσιάζεται ως οικονομικός καταλύτης για την ευρύτερη περιοχή.
Eκεί ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή. Το προϊόν δεν είναι πλέον μόνο το παιχνίδι, αλλά είναι ολόκληρη η εμπειρία γύρω από αυτό.
Από το Intuit Dome στη νέα εποχή
Το Intuit Dome των Κλίπερς αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας φιλοσοφίας.
Η τεχνολογία, η αρχιτεκτονική και η εμπειρία του θεατή σχεδιάστηκαν εξαρχής ως κομμάτι του προϊόντος. Δεν αρκεί πλέον ένας θεατής να έχει καλή ορατότητα. Οι οργανισμοί θέλουν να ελέγχουν ολόκληρο το ταξίδι του: από τη στιγμή που πλησιάζει στο γήπεδο μέχρι τη στιγμή που φεύγει και υπάρχει ένας πολύ απλός οικονομικός λόγος.
Μία ομάδα έχει έναν περιορισμένο αριθμό εντός έδρας αγώνων κάθε χρόνο. Ένα ακίνητο αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ή ακόμα και δισεκατομμυρίων δεν μπορεί πλέον να λειτουργεί πραγματικά μόνο τις ημέρες των παιχνιδιών. Πρέπει να παράγει αξία 365 ημέρες τον χρόνο.
Μπάσκετ, real estate και entertainment
Έτσι, η συζήτηση γύρω από τα νέα γήπεδα έχει αρχίσει να μοιάζει περισσότερο με συζήτηση για real estate παρά για αθλητισμό. Ξενοδοχεία. Εστιατόρια. Εμπορικές χρήσεις. Γραφεία. Concert venues. Fan zones. Μουσεία. Χώροι ψυχαγωγίας.
Όλα μπορούν να αποτελούν κομμάτι του ίδιου οικοσυστήματος. Για έναν ιδιοκτήτη ομάδας, το ερώτημα δεν είναι πλέον απλώς «πόσα εισιτήρια μπορώ να πουλήσω;». Είναι «πόσο οικονομική δραστηριότητα μπορώ να δημιουργήσω γύρω από την ομάδα μου;».
Αυτή η αλλαγή εξηγεί γιατί η ιδιοκτησία μιας μεγάλης αθλητικής ομάδας έχει αποκτήσει εντελώς διαφορετική αξία από εκείνη που είχε πριν από 20 ή 30 χρόνια.
Και στην Ευρώπη;
Η ίδια λογική αρχίζει σταδιακά να εμφανίζεται και στην Ευρώπη. Οι σύλλογοι αναζητούν μεγαλύτερο έλεγχο στις έδρες τους, περισσότερες εμπορικές χρήσεις και δυνατότητα να δημιουργήσουν έναν χώρο που δεν συνδέεται αποκλειστικά με το πρόγραμμα της ομάδας.
Για το ευρωπαϊκό μπάσκετ αυτό ίσως αποδειχθεί ακόμα σημαντικότερο. Διότι, σε μια αγορά όπου τα τηλεοπτικά συμβόλαια και τα εμπορικά έσοδα παραμένουν πολύ χαμηλότερα από εκείνα του NBA, η δυνατότητα αξιοποίησης της έδρας μπορεί να αποτελέσει έναν από τους δρόμους προς μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία.
Κάποτε το γήπεδο ήταν το μέρος όπου έπαιζε μία ομάδα. Σήμερα γίνεται το κέντρο γύρω από το οποίο μπορεί να χτιστεί ολόκληρη η επιχείρησή της και το πραγματικό παιχνίδι ίσως να μην παίζεται πλέον μόνο μέσα στις τέσσερις γραμμές.
