Ο Ερυθρός Αστέρας χτίστηκε το καλοκαίρι με μεγαλύτερο μπάτζετ, βαθύτερο ρόστερ και έναν προπονητή που κλήθηκε να αλλάξει τη φυσιογνωμία του. Στα χαρτιά, υπήρχαν αρκετοί λόγοι για να τοποθετείται τουλάχιστον στη συζήτηση για τα play-in της EuroLeague.
Μόνο που τα πρώτα πραγματικά δεδομένα της σεζόν αρχίζουν να δημιουργούν μια διαφορετική εικόνα. Όχι ακόμη ένα ασφαλές συμπέρασμα για το πού θα τερματίσει, αλλά αρκετές ενδείξεις ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο 0-2.
Η ομάδα του Ίμπον Ναβάρο έχασε και τα δύο πρώτα παιχνίδια της EuroLeague στο Βελιγράδι, από τη Ζάλγκιρις με 83-77 και από τη Χάποελ Τελ Αβίβ με 81-80. Το πρόγραμμα δεν ήταν εύκολο και η σεζόν προφανώς δεν κρίνεται τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, όταν μια ομάδα θέλει να διεκδικήσει θέση στην πρώτη δεκάδα, τα εντός έδρας παιχνίδια είναι εκείνα που δύσκολα μπορεί να αφήνει να φεύγουν μαζεμένα, ειδικά όταν είχε ευκαιρίες να πάρει και τα δύο.
Και το σημαντικότερο είναι ότι το 0-2 δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Στην προετοιμασία είχαν ήδη παρουσιαστεί αρκετά από τα προβλήματα που τώρα κοστίζουν βαθμούς. Ο Αστέρας είχε καλά διαστήματα απέναντι σε Μιλάνο και Ολυμπιακό, αλλά γνώρισε και βαριές ή προβληματικές ήττες, με χαρακτηριστικότερη εκείνη από τον Άρη στην Κύπρο με 24 πόντους διαφορά και 25 λάθη. Η προετοιμασία δεν προσφέρεται για ασφαλείς προβλέψεις, όμως στην προκειμένη περίπτωση ορισμένες από τις «παιδικές ασθένειες» εκείνων των αγώνων μεταφέρθηκαν αυτούσιες στην EuroLeague.
Το 0-2 είναι το μικρότερο πρόβλημα
Το εύκολο θα ήταν να σταθεί κανείς στις δύο ήττες. Το ουσιαστικότερο είναι το πώς ήρθαν.
Απέναντι στη Χάποελ, ο Αστέρας βρέθηκε ξανά να κυνηγάει από πολύ νωρίς, δεχόμενος 28 πόντους στην πρώτη περίοδο για δεύτερο συνεχόμενο εντός έδρας παιχνίδι. Πήγε στα αποδυτήρια στο -10, επέστρεψε, πλησίασε, αλλά κάθε φορά που έφτανε στο σημείο όπου μπορούσε να αλλάξει πραγματικά τη φορά του αγώνα, κάτι πήγαινε στραβά. Στο τέλος της τρίτης περιόδου είχε επίθεση στο -4 με 15 δευτερόλεπτα να απομένουν και μπήκε στην τέταρτη στο -8.
Ακόμη και το τελικό 80-81 κολακεύει κάπως την εικόνα, καθώς ο Τζάρεντ Μπάτλερ μείωσε με τρίποντο στην εκπνοή. Η Χάποελ δεν έκανε κάποιο σπουδαίο παιχνίδι: σούταρε 44,4% στα δίποντα και 30% στα τρίποντα. Απλώς έκανε έξι λάθη, διατήρησε περισσότερο την ψυχραιμία της και βρήκε τις σωστές αποφάσεις όταν το παιχνίδι κρίθηκε. Ο Αστέρας είχε 8/28 τρίποντα, έμεινε κάτω από το 50% στα δίποντα και έκανε 13 λάθη.
Αυτό είναι ίσως περισσότερο ανησυχητικό από το ίδιο το αποτέλεσμα. Δεν χρειάστηκε ούτε η Ζάλγκιρις ούτε η Χάποελ να παίξουν στο αγωνιστικό τους ταβάνι για να φύγουν νικήτριες από μία από τις πιο δύσκολες έδρες της διοργάνωσης.
Το ρόστερ φαίνεται καλύτερο από την ομάδα
Το καλοκαίρι ο Ερυθρός Αστέρας άλλαξε πολλά. Αποχώρησαν μεταξύ άλλων οι Κόντι Μίλερ-ΜακΙντάιρ, Τζόελ Μπολομπόι και Ντονάτας Μοτιεγιούνας, ενώ ο Νίκολα Κάλινιτς αποσύρθηκε. Ήρθαν οι Κρις Τζόουνς, Τζόναθαν Μότλεϊ, Ντέιβιντ Κράμερ, Πάτρικ Μπάλντουιν και Νικ Ουάιλερ-Μπαμπ, σε ένα ρόστερ που στα χαρτιά παρουσιάστηκε ως πληρέστερο και ακριβότερο από εκείνο της προηγούμενης σεζόν. Το ίδιο το υλικό αναφέρει ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο μπάτζετ στην ιστορία του συλλόγου.
Αυτό ακριβώς μεγαλώνει και τις απαιτήσεις. Διότι μέχρι στιγμής υπάρχουν παίκτες, αλλά δεν υπάρχει ακόμη λειτουργική ομάδα.
Ο Μπάτλερ το περιέγραψε χωρίς περιστροφές μετά τη Χάποελ: «Νιώθω ότι έχουμε ένα σύνολο από μονάδες που προσπαθούν να ταιριάξουν και ακόμη δεν έχουμε αυτή την αίσθηση ότι είμαστε ομάδα». Παράλληλα ζήτησε χρόνο, θυμίζοντας ότι υπάρχουν νέος προπονητής και πολλοί νέοι παίκτες.
Αυτή η εξήγηση είναι απολύτως λογική. Δεν παύει, όμως, να περιγράφει και το βασικό πρόβλημα.
Ο Ναβάρο ήρθε για να εγκαταστήσει ένα μοντέλο πολύ διαφορετικό από εκείνα που είχε συνηθίσει ο Αστέρας: ένταση, transition, γρήγορη κυκλοφορία, κίνηση χωρίς την μπάλα και μεγάλη κατανομή του χρόνου συμμετοχής. Στην Ουνικάχα, μάλιστα, η πεντάδα που χρησιμοποίησε περισσότερο την προηγούμενη σεζόν είχε συνυπάρξει μόλις για 40 λεπτά σε δείγμα 50 αγώνων. Πρόκειται για φιλοσοφία που απαιτεί πολλούς παίκτες να λειτουργούν αποτελεσματικά σε μικρότερα χρονικά διαστήματα και όχι δύο-τρεις πρωταγωνιστές να κουβαλούν όλο το βάρος.
Μέχρι στιγμής, όμως, το αποτέλεσμα δεν είναι «πολλοί παίκτες που συνεισφέρουν», αλλά αρκετοί παίκτες που ακόμη ψάχνουν τον ρόλο τους.
Η τρύπα στο «5» και το πρόβλημα που ήταν γνωστό
Αν υπάρχει ένα αγωνιστικό ζήτημα που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί έκπληξη, είναι αυτό στη θέση του σέντερ. Πριν αρχίσει η EuroLeague, η άμυνα στο pick-and-roll είχε ήδη διαγνωστεί ως η βασική αδυναμία, καθώς ο Αστέρας έχασε τον Μπολομπόι και δεν διαθέτει αντίστοιχο rim protector που να διορθώνει καταστάσεις πίσω από την πρώτη γραμμή.
Ο Τζόναθαν Μότλεϊ αποτελεί μέχρι τώρα το πιο χαρακτηριστικό πρόσωπο της κρίσης. Στην πρεμιέρα με τη Ζάλγκιρις είχε PIR -13, ενώ απέναντι στη Χάποελ τελείωσε με 2 πόντους, 6 ριμπάουντ, 4 λάθη και PIR 1. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι αριθμοί του. Δείχνει ανασφάλεια, δυσκολεύεται στην pick-and-roll άμυνα και δεν έχει προσφέρει ακόμη τη δύναμη κοντά στο καλάθι για την οποία αποκτήθηκε. Ο Εμπούκα Ιζούντου επίσης δεν έχει δώσει τις απαιτούμενες λύσεις και το small-ball με Οτζελέγε και Μονέκε δεν έχει διορθώσει το πρόβλημα.
Απέναντι στη Χάποελ, οι αντίπαλοι βρήκαν ξανά εύκολη πρόσβαση στο καλάθι μέσα από το pick-and-roll. Και η ευθύνη δεν περιορίζεται στους ψηλούς: οι περιφερειακοί δεν συγκρατούν επαρκώς την πρώτη γραμμή, ενώ οι βοήθειες είτε καθυστερούν είτε δεν είναι αρκετά αποφασιστικές.
Εδώ βρίσκεται μια από τις σημαντικότερες προεκτάσεις. Το συγκεκριμένο πρόβλημα ήταν γνωστό πριν από την έναρξη της σεζόν. Επομένως, δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον χρόνο που χρειάζεται ο νέος προπονητής.
Πολλοί γκαρντ, αλλά ακόμη χωρίς ισορροπία
Ούτε η περιφέρεια έχει αποκτήσει σαφή ιεραρχία. Ο Κρις Τζόουνς άρχισε εξαιρετικά απέναντι στη Ζάλγκιρις με 15 πόντους και 8 ασίστ, αλλά ο Ουάιλερ-Μπαμπ, παρότι δίνει άμυνα, περιορίζει μέχρι στιγμής την επιθετική λειτουργία. Ο Μπάτλερ είναι περισσότερο scorer παρά καθαρός οργανωτής, ο Τάισον Κάρτερ αναζητά σταθερότητα, ενώ ο Τζόρνταν Νουόρα, που πέρυσι είχε 16,9 πόντους κατά μέσο όρο, δεν έχει ακόμη επιβάλει το παιχνίδι του όπως αναμενόταν.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: ο Αστέρας διαθέτει πολλές επιλογές, αλλά ο Ναβάρο ακόμη ψάχνει ποιοι μπορούν να παίξουν μαζί και, κυρίως, ποιοι πρέπει να βρίσκονται στο παρκέ όταν η μπάλα «καίει».
Η ήττα από τη Ζάλγκιρις ήταν χαρακτηριστική. Ο Αστέρας έφτασε στο 72-72, είχε το μομέντουμ και την Arena να «βράζει», αλλά ακολούθησαν χαμένες ευκαιρίες, κακές αποφάσεις και η επιστροφή του Μότλεϊ στο παρκέ, ο οποίος ολοκλήρωσε την καταστροφική βραδιά του με επιθετικό φάουλ. Η ίδια αβεβαιότητα εμφανίστηκε ξανά απέναντι στη Χάποελ.
Δύο διαφορετικοί αντίπαλοι, δύο εντός έδρας παιχνίδια και το ίδιο περίπου μοτίβο: ο Αστέρας καταφέρνει να επιστρέψει, αλλά δεν ξέρει ακόμη πώς να κερδίσει.
Η σύγκριση με πέρυσι και το όριο της υπομονής
Υπάρχει φυσικά και η άλλη πλευρά. Ο Ερυθρός Αστέρας ξεκίνησε 0-2 και πέρυσι, ενώ τη σεζόν 2022-23 είχε αρχίσει με τέσσερις συνεχόμενες ήττες. Άρα, δύο αποτελέσματα δεν μπορούν να αποτελέσουν απόδειξη ότι η χρονιά χάθηκε.
Το υπενθύμισε και ο Μπάτλερ, ενώ ο Βασίλιε Μίτσιτς, μετά τη νίκη της Χάποελ, αρνήθηκε να μηδενίσει την ποιότητα του Αστέρα: «Έχουν πραγματικά πολύ ταλέντο. Είναι νέο σύστημα, αυτό είναι προφανές, αλλά δεν νομίζω ότι δείχνουν καθόλου άσχημα», εκτιμώντας ότι κάποια στιγμή τα κομμάτια μπορούν να ενωθούν.
Ο Δημήτρης Ιτούδης πήγε ακόμη πιο μακριά, λέγοντας ότι το υλικό του Αστέρα είναι «για τα playoffs», αποφεύγοντας παράλληλα να φορτώσει με πίεση τον Ναβάρο τόσο νωρίς.
Η διοίκηση κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Ο πρόεδρος Ζέλικο Ντρτσέλιτς έδωσε δημόσια ψήφο εμπιστοσύνης μετά το 0-2: «Είναι δύσκολο και επώδυνο, αλλά είμαι σίγουρος για αυτό που κάνουμε. Η δουλειά, η αφοσίωση και η υπομονή θα μας οδηγήσουν στον στόχο».
Και σωστά, σε αυτή τη φάση, το ζήτημα δεν μπορεί να είναι η αλλαγή προπονητή. Ολόκληρο το καλοκαιρινό project στήθηκε πάνω στη διαφορετική μπασκετική φιλοσοφία του Ναβάρο. Αν δεν του δοθεί χρόνος να την εφαρμόσει, τότε ακυρώνεται ουσιαστικά η ίδια η επιλογή που έκανε ο σύλλογος.
Το ανησυχητικό δεν είναι η βαθμολογία, αλλά όσα επαναλαμβάνονται
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το 0-2 πρέπει να αντιμετωπιστεί σαν να μη συνέβη τίποτα.
Ο Αστέρας έχει ήδη χάσει δύο από τα εντός έδρας παιχνίδια που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας πορείας προς τη δεκάδα. Έχει δεχθεί 28 πόντους στην πρώτη περίοδο δύο συνεχόμενων αγώνων, εξακολουθεί να έχει σοβαρό πρόβλημα στην pick-and-roll άμυνα, δεν έχει βρει αξιόπιστη λύση στο «5», δεν έχει ξεκαθαρίσει τους ρόλους στην περιφέρεια και στα κρίσιμα σημεία εμφανίζει περισσότερη αβεβαιότητα παρά αυτοματισμούς. Το ότι απέναντι στη Χάποελ εμφανίστηκε πιο ασύνδετος σε σχέση με την πρεμιέρα αποτελεί επίσης στοιχείο που δεν περνά απαρατήρητο.
Ακριβώς εκεί αρχίζει να αχνοφαίνεται αυτό που μπορούσε κανείς να φοβάται βλέποντας την κατασκευή του ρόστερ. Ο Ερυθρός Αστέρας έχει αρκετό ατομικό ταλέντο ώστε να δείχνει ομάδα δεκάδας στο χαρτί, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει την αγωνιστική συνοχή που απαιτείται για να γίνει ομάδα δεκάδας στο παρκέ.
Δεν είναι πρόβλεψη για την τελική κατάταξη και ασφαλώς δεν είναι καταδίκη μετά από δύο αγωνιστικές, αλλά η αποτύπωση των πρώτων δεδομένων. Και αυτά λένε ότι ο Ναβάρο έχει πολύ περισσότερα να διορθώσει από δύο χαμένα παιχνίδια.
Η συνέχεια, μάλιστα, δεν προσφέρει περίοδο χάριτος. Ακολουθεί η Εφές, ξανά στο Βελιγράδι. Ένα ενδεχόμενο 0-3 με τρεις εντός έδρας ήττες δεν θα τελείωνε τίποτα μαθηματικά, θα έκανε όμως ακόμη ακριβότερο το τίμημα της προσαρμογής.
Ο Αστέρας χρειάζεται χρόνο. Στη EuroLeague, όμως, υπάρχει ένα πρόβλημα με τον χρόνο: κάθε εβδομάδα κοστίζει νίκες.