Τρεις τίτλοι, ιδανική σεζόν για τον Ολυμπιακό και η απόλυτη δικαίωση του πλάνου που σχεδίασε ο Γιώργος Μπαρτζώκας, ώστε η ομάδα του να φτάσει στην κορυφή. Τελικά, όμως, τι είναι το «Bartzokas Ball»; Η απάντηση στο SKWEEK.
Από την αμφισβήτηση στη δικαίωση και, τελικά, σε μια χρονιά που έμοιαζε με όνειρο. Πώς αλλιώς μπορεί να χαρακτηρίσει κανείς όσα κατάφερε ο Ολυμπιακός, φτάνοντας στην κατάκτηση των τριών από τους τέσσερις τίτλους που διεκδίκησε, με κορυφαία στιγμή, βέβαια, την EuroLeague;
Η ομάδα του Γιώργου Μπαρτζώκα, περνώντας μέσα από δυσκολίες, έφτασε για μεγάλο χρονικό διάστημα να αποδίδει όμορφο μπάσκετ, αλλά το κυριότερο να έχει την ταυτότητα του προπονητή της. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις αποθεώθηκε για τον τρόπο που αγωνιζόταν, το θέαμα που προσέφερε, αλλά και για τα εξαιρετικά αποτελέσματα που είχε.
Οι πρωταγωνιστές ήταν πολλοί και όλοι έβαλαν το δικό τους «λιθαράκι», αλλά ξεχωριστή αναφορά γίνεται για τον Γιώργο Μπαρτζώκα, που έγραψε τη δική του ιστορία, μπαίνοντας στο κλειστό κλαμπ των προπονητών με δύο κατακτήσεις EuroLeague.
Εξηγώντας το «Bartzokas Ball»
Ο Ολυμπιακός φέτος έκανε ρεκόρ στην ιστορία της EuroLeague – για μια σεζόν – με 21,6 ασίστ ανά παιχνίδι. Είχε την καλύτερη επιθετική παραγωγή (90,3) και το καλύτερο Points Per Possession (1.056) στην ιστορία του, σφραγίζοντας με απόλυτο τρόπο τον περίφημο «Bartzokas Ball». Έναν όρο με τον οποίο ετεροπροσδιορίζεται το μπάσκετ της ομάδας του Ολυμπιακού – μην ξεχνάμε ότι τον όρο τον έχει αποδώσει/απονείμει ο μπασκετικός κόσμος, χωρίς να τον έχει αποδεχτεί ο ίδιος ο Μπαρτζώκας – και έχει ως κυρίαρχο στοιχείο την πάσα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο προπονητής του Ολυμπιακού, κρίνοντας την απόδοση των «ερυθρόλευκων», αναφέρεται με ευλάβεια και συνέπεια μετά τα παιχνίδια στις ασίστ που έδωσε η ομάδα του και στα λάθη που έκανε.
Ο… εκτελεστής Βεζένκοφ
Διαρκής κίνηση των παικτών, κυκλοφορία της μπάλας και συνεργασίες. Αυτοί είναι οι πυλώνες του «Bartzokas Ball», το οποίο κοντράρεται με το πνεύμα των καιρών, δηλαδή το isolation και το over-dribbling. Ο προπονητής του Ολυμπιακού, από την άλλη, απεχθάνεται την κατάχρηση ντρίμπλας και το στατικό μπάσκετ, το λεγόμενο «hero ball», κάτι που έχει να κάνει με την κοσμοθεωρία του πέρα από το μπάσκετ, αλλά και με το σλόγκαν που χρησιμοποιεί πάντα στις συνεντεύξεις Τύπου: «κανείς πάνω από την ομάδα».
Χαρακτηριστικοί εκφραστές αυτού του παιχνιδιού είναι οι Κώστας Παπανικολάου, Τόμας Γουόκαπ και Μουσταφά Φαλ. Παίκτες διαφορετικών θέσεων, που πέρα από «ισορροπιστές» στην πεντάδα, είναι και πλουραλιστές, που δεν βάζουν στην προσωπική τους ατζέντα πρώτο το σκοράρισμα, αλλά προσφέρουν σε πολλούς τομείς του παιχνιδιού και φυσικά στη δημιουργία και την κυκλοφορία της μπάλας. Αιχμή του δόρατος, όλα αυτά τα χρόνια, είναι ο Σάσα Βεζένκοφ, ο πρώτος σκόρερ της EuroLeague (και MVP), ο οποίος καταφέρνει να σκοράρει κατά ριπάς χωρίς να κάνει πάνω από 4–5 ντρίμπλες το παιχνίδι. Παρ’ όλα αυτά, η ικανότητά του να κινείται χωρίς την μπάλα και να διαβάζει σε κλάσματα δευτερολέπτου την αδυναμία της άμυνας τον έχουν αναγάγει στον ιδανικό εκτελεστή στο πλαίσιο του «Bartzokas Ball».
Παρόλα αυτά, ο Γιώργος Μπαρτζώκας δεν είναι ένας προπονητής που απαρνιέται το ταλέντο. Ίσα-ίσα. Αφήνει πρωτοβουλίες στους παίκτες του, εμπιστεύεται το ένστικτό τους και προσπαθεί να συνδυάσει την προσωπικότητά τους με το ομαδικό παιχνίδι. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι πολλοί παίκτες, και δη περιφερειακοί, έκαναν τις καλύτερες σεζόν της καριέρας τους με εκείνον στον πάγκο όπως, για παράδειγμα ο Μάλκολμ Ντιλέινι, ο Αλεξέι Σβεντ, ο Τάιλερ Ντόρσεϊ. Και φυσικά ο Σάσα Βεζένκοφ.
Αυτό είναι η κορυφή του παγόβουνου σε αυτό που αναφέρεται ως «Bartzokas Ball». Κάτω από αυτήν, ξεδιπλώνεται ένα πολύ πιο σύνθετο σύστημα αυτοματισμών και συνεργασίας. Αυτό που μπορεί να γίνει με ντρίμπλα, γίνεται με πάσα. Αυτό που μπορεί να γίνει με μαρκαρισμένο σουτ, γίνεται με μια έξτρα πάσα. Το νόημα έχει να κάνει με τη συμμετοχή όλων των παικτών στο επιθετικό κομμάτι, ώστε να αισθάνονται (και να γίνονται) σημαντικοί, να παραμένουν «ζεστοί» και να μεταφέρουν και στις δύο πλευρές του παρκέ τη σωστή ενέργεια.
Παράλληλες έννοιες είναι αυτές του ρυθμού και της ταχύτητας. Ο ρυθμός που επιδιώκει ο Ολυμπιακός παραπέμπει περισσότερο στην ισπανική σχολή, παρά στην παραδοσιακή ελληνική σχολή του «διαβάσματος» και των «mismatch». Όχι μόνο στο κομμάτι του transition, αλλά ακόμη περισσότερο στην έννοια του «flow», όπως το λέει χαρακτηριστικά ο Μπαρτζώκας. Της κίνησης, δηλαδή: της κίνησης της μπάλας και των παικτών με συνεχόμενες συνεργασίες. Απαραίτητο συστατικό; Η ταχύτητα. Ειδικά στο μισό γήπεδο. Και η μία παραπάνω πάσα.
Το μπάσκετ των πολλών
Το αποτέλεσμα; Ο Ολυμπιακός να παίζει το μπάσκετ των πολλών και όχι του ενός. Ακόμη κι αν οι αντίπαλοι προσπαθούν να απομονώσουν ορισμένους παίκτες και να «παγώσουν» το passing game του Ολυμπιακού, αυτό δεν είναι εύκολο. Ο Γουόκαπ, παρότι αντιμετωπίζει άμυνες που τον προτρέπουν να εκτελέσει και τον αποθαρρύνουν από το να πασάρει, παραμένει ένας από τους κορυφαίους πασέρ της EuroLeague. Οι Ντόρσεϊ και Φουρνιέ συχνά αντιμετωπίζουν επιθετικές άμυνες για να μη σουτάρουν, αλλά παρ’ όλα αυτά σκοράρουν με συνέπεια διψήφιο αριθμό πόντων, κάνοντας παράλληλα και νύχτες καριέρας. Έχει γίνει μάλιστα «μόδα» πλέον η άμυνα άρνησης του Βεζένκοφ (deny). Οι φορές που τα καταφέρνουν, όμως, είναι η μειοψηφία, όπως φάνηκε από τα φετινά παιχνίδια κόντρα στη Φενέρμπαχτσε ή τη σειρά τελικών με τον Παναθηναϊκό. Είπαμε, πως είναι το μπάσκετ του ενός, κι αυτό που καταφέρνει ο Ολυμπιακός είναι να παραμένει σταθερός, ακόμη κι αν λείπουν πολύτιμα γρανάζια από τη μηχανή του, όπως έγινε και φέτος.